Tüm ülkelerde olduğu gibi Türkiye açısından da gıda üretimi ve tüketimi hem ekonomik açıdan hem de toplum sağlığı açısından büyük bir önem arz etmektedir. Gıda ürünlerinin yetiştirildiği ya da üretildiği yerlerden tüketildiği noktaya kadar ulaştırılmasını sağlayan tedarik zincirinin her aşamasında yapılabilecek çok sayıda iyileştirme her zaman mevcuttur.

Bahse konu olan gıdalar et, et ürünleri olduğunda gıdanın ekonomik değerinin daha yüksek olması ve muhafazasının özel konular içermesi sebebiyle iyileştirmelerin önemi ve zorluk seviyesi artmaktadır. İyileştirilecek konuların başında yetiştirici, komisyoncu, taşımacı, depocu, perakendeci ve tüketicilerin yanlış tutum ve davranışları gelmektedir. Bu sebeple zincir içerisindeki tüm paydaşlara belirli sorumluluklar ve görevler düşmektedir. 

Hayvancılık konusunda doğal kaynakları zengin olan ülkemizde elde edilen çıktılara bakıldığında bu kaynaklardan yeterince faydalanamadığımız görülmektedir. Ürünlerin üretim sonrasında tüketiciye ulaştırılana kadar geçen süreçte de dünya uygulamaları ile kıyaslandığında önümüzde kat edilecek uzun bir yolun olduğu söylenebilir. Olası eylemlerin başında ürünlerin uygun şekilde ambalajlanması ve bunun tüm lojistik süreçlerle (taşıma, elleçleme, kısa süreli depolama vb.) uyumlu şekilde gerçekleştirilmesi öncelikli atılacak adımdır.

Ülkemizde gıda ticaretinde yaşanan en büyük sorunlardan birinin “ürün kaybı” olduğu bilinmektedir. Ürün kayıplarının sebepleri arasında; ürün ambalajlama standartlarına uyulmaması, sevkiyat esnasında çıkan problemler, soğuk zincirin bozulması ve soğuk hava depolarının olmaması yer almaktadır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Muhtarlıklar ve Gıda Daire Başkanlığı tarafından; Türkiye’de ürün kayıplarının boyutlarını en aza indirmek, muhafaza ömrünü uzatmak ve hijyenik ortamda ürünlerin lojistiğini verimli şekilde sağlamak için “Ürün ve Ambalaj Standartları Rehberi” hazırlama projesi gerçekleştirilmiştir.

Ürün ve Ambalaj Standartları Rehberi projesinin; daha önce yapılmış literatür araştırmalarına, incelenen dünya örneklerine, mevcut standartlara ve regülasyonlara dayanarak; ortak akıl konferanslarının ve sempozyumların çıktıları ışığında tüm kullanıcılar için kılavuz niteliğinde bir proje olması hedeflenmiştir. Bu sebeple ilk olarak Meyve-Sebze, Su Ürünleri, Et ve Et Ürünleri ile Süt ve Süt Ürünleri sektörleri incelenerek; ürün, kap ve ambalaj standartları oluşturulmuştur. 

Proje kapsamında; üreticiden tüketiciye kadar olan süreçte sektörel bazda ürün ve ambalaj standartlarının net bir şekilde belirlenerek, ürün kalibrasyonları ve ürün standartlarına uygun şekilde oluşturulan bu kapsamlı içeriğe, “Dijital Rehber Platformu” ile herkes tarafından erişim sağlanması amaçlanmıştır. Ayrıca bu platform, ülkemizde standartlar konusunda atılması gereken dijitalleşme adımlarına katkı sağlayacaktır.

Ürün Standartları

Birçok ülkenin sektörlere göre mevcut ürün standartları incelendiğinde, farklı ürünlerin değişik şekillerde sınıflandırıldığı görülmekle birlikte, tüm dünyada ortak karara varılmış genel bir sınıflandırmanın olmadığı anlaşılmaktadır.

Ülkemizde ise Türk Standartları Enstitüsü’nün oluşturduğu standartlara bakıldığında, güncel olan çalışmaların yanı sıra, birçoğunun günümüzde geçerliliğinin kalmadığı ancak hala yürürlükte olduğu görülmektedir. Bu nedenle dünyanın farklı bölgelerindeki kurum ve kuruluşların yaptığı farklı sınıflandırmalar dikkate alınarak, Türkiye’deki sektörlere girdi oluşturacak ürün standartları oluşturulmuştur.

Ambalaj Standartları

Ürünlerin kontrollü koşullarda tüketiciye ulaştırılması, güvenli gıda temini bakımından büyük önem taşımaktadır. Genel olarak bakıldığında, besinlerin avlanmadan/hasattan tüketime kadar geçirdiği aşamaların tümünde uygulanan soğuk zincirin korunması gerekmektedir. Gıda endüstrisinde bu zincirin halkalarının tamamı, belli bir düzen ve etkinlikte uygulanmak durumundadır. Bu halkalardan birinde gerçekleşen herhangi bir aksama-kopukluk, önemli ölçüde ürün kalitesi kaybına neden olmaktadır. Bu kayıpları en aza indirmek amacıyla ülkemizde lojistik standartları kapsamında ambalaj standartları oluşturulmak istenmiştir.

Bu doğrultuda gerek dünya ülkeleri gerekse Türkiye özelindeki standartlardan yararlanılmış ve güncellemelerle ambalaj standartları oluşturulmuştur.

Konferansın moderatörlüğünü Prof. Dr. Umut Rıfat TUZKAYA, 7 kişilik moderasyon ekibinin desteği ile yapmıştır. Konferansa çeşitli üniversitelerden akademisyenler, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin gıda ürünleri ile ilişkisi bulunan farklı birimleri, İBB iştirak şirketleri, ilgili bakanlıklar, özel sektör ve çeşitli enstitü, vakıf, dernek ve oda temsilcilerinden gelen 72 paydaş katılım sağlanmıştır.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Muhtarlıklar ve Gıda Daire Başkanlığı ile birlikte yürüttüğümüz Ürün ve Ambalaj Standartları Rehberi kapsamında bu zamana kadar dört sektör odağında çalışmalar hayata geçirilmiştir.

Her bir sektör odağında mevcut durum analizi raporu, ortak akıl konferansı, TÜRKAS (Tüm Ürün, Kap ve Ambalaj Standartları Sempozyumu) gerçekleştirilmiş; tüm çıktılar sonucunda ürün kartları oluşturulmuştur. Ayrıca, açılan dijital platform aracılığıyla tüm tüketicinin rehberlere kolayca ulaşımı sağlanmıştır.

Ortak Akıl Arama Konferansı gün boyu süren problem çözme ve karar alma tekniklerinin uygulanmasıyla gerçekleştirilmiş, katılımcılar konu ile ilgili düşünce, fikir ve önerilerini paylaşarak detaylı sonuçlara ulaşılmıştır.

Total
0
Shares