Stratejik Yönetime Dair | İnfoloji

Stratejik Yönetime Dair


Strateji; Latincede yol, çizgi anlamına gelen stratum kavramıyla ilgilidir. Günümüzde ise yönetim biliminde rakiplerin faaliyetleri göz önünde tutularak amaçlara ulaşmak için belirlenmiş uzun dönemli kararlar topluluğu anlamına gelmektedir.

Stratejik Yönetim sık kullanılan ve bazen de içeriği ve kapsamı anlaşılmayan bir kavramdır. Bu nedenle her iki kelimeyi ayrı ayrı düşünmek gerekmektedir. Stratejiler bir şirketin kaynaklarını en üst düzeye çıkarmak ve şirketin işini büyütmek için gerçekleştirdiği girişimlerdir. Bu noktada mali kaynaklara odaklanılacağı gibi şirketlerin insan kaynaklarına, misyon ve vizyonlarına da odaklanmak gerekir. Yönetim, işletmeyi günlük bazda işletmek ve gelecekteki başarıyı planlamak için kullanılan bir süreçtir. İki kelimeyi bir araya getirdiğimizde stratejik yönetim, hedef belirleme odağında etkili yönetim teknikleri yoluyla şirketin büyümesi için yapılacak çalışmaların planlanması ve yönlendirilmesidir. Bir organizasyonun uzun dönemde yaşamına devam edebilmesi, sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlayabilmesi ve rekabet sistemi içerisinde ortalamanın üzerinde kâr elde edebilmesi için sahip olduğu kaynakları etkili ve verimli bir şekilde kullanması gerekmektedir.

Organizasyonun amaç ve hedeflerine ulaşabilmesi için etkili kararların belirlenmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi gerekmektedir.

Stratejik Yönetim, yukarıdaki şekilde belirtildiği gibi yönetim araçlarını sinerji yaratacak şekilde birlikte uygulamayı gerektirmektedir.

Stratejik Yönetim Aşamaları


Giderek artan küreselleşme, bilgiye verilen önemin artması, teknolojik yenilikler ve yüksek rekabet koşulları stratejik yönetimi gündelik hayatın bir parçası haline getirmiştir. Özellikle iş hayatında konuşulan konulara bakıldığında hız, değişim, dönüşüm ve rekabet koşullarının ağırlaştığı dikkat çekmektedir. Koşullar, yaşanan değişimlere ayak uydurmayı gerektirse de dönüşümler hızlı ve net adımlarla atılamamaktadır. Bu noktada işletmelerin değişime açık bir tutum sergileyerek gelişime, öğrenmeye ve inovasyona önem vermeleri gerekmektedir. Bunun yanı sıra günümüzde işletmelerin uzun dönemde ayakta kalabilmeleri için geleceğe yönelik karar almaları ve rekabet sistemi içinde ortalamanın üzerinde kâr elde etmeleri gerekmektedir. Peki işletmeler için öngörülen stratejik yönetim adımları neler olmalıdır? Kurumların amaç ve hedeflerini gerçekleştirebilmeleri için gerekli olan her şeyin analizi yapılarak uygulanması ve bunların düzenli aralıklarla değerlendirilmesi gerekmektedir.

 

Stratejik Management Insight

                                                                        Stratejik Management Insight

  1. Stratejik Bilinç

Stratejik yönetim süreci yöneticilerin stratejik bilinç durumunda olmalarıyla başlamaktadır. Bu bilince sahip yöneticiler diğer organizasyonların strateji oluşturduklarını, kendilerinin nasıl daha etkili stratejiler üretebileceklerini, çevresel fırsat ve tehditlerden nasıl fayda çıkarabileceklerini düşünürler.

  1. Stratejistlerin Seçimi ve Görevlendirilmesi

Organizasyonda strateji işini üstlenecek ve yürütecek stratejistlerin belirlenmesi ve görevlendirilmesi gerekmektedir. Bu aşamada ya organizasyon içinden yönetici stratejistler ya da dışarıdan profesyonel stratejistler seçilir.

  1. Stratejik Analiz

Bu aşamada stratejik analizler yapılır. Bunun için öncelikle bilgi toplanması ve değerlendirilmesi sağlanır. Bilgiler toplandıktan sonra uzak dış çevre, sektör çevresi, işletme içi çevre analizleri yapılır. Son olarak ise durum belirleme matrisleri hazırlanır. Öne çıkan analiz modellerinin arasında Porter’ın 5 güç modeli olarak da bilinen stratejik yönetim 5 güç analizi ve durum belirleme matris hazırlanırken kullanılabilecek SWOT analizi (GZFT analizi) bulunmaktadır.

  1. Stratejik Yönlendirme

Stratejik analiz yapıldıktan sonra firmanın yaptığı işin tanımı, misyon, vizyon ve amaçlar belirlenerek stratejik yönlendirme aşamasına geçilir. Misyon önemlidir çünkü organizasyonun varoluş nedenidir. Bu sayede stratejistleri aydınlatır ve onlara yol gösterir. Vizyon da önemlidir çünkü firmaların ileride nerede olmak istediklerini ve potansiyel geleceğini ortaya koyar.

  1. Strateji Oluşturma

Bu aşamada artık organizasyon için yeterli ve gerekli bilgi elde edilmiştir. Şimdi sıra izlenecek stratejinin belirlenmesindedir. Bu noktada stratejik yönetimin temel stratejileri ve yönetim düzeyi stratejileri vardır. Temel stratejiler işletmenin yaşamını sürdürebilmesi ve rekabet üstünlüğü elde edebilmesi için yapması ya da uzak durması gereken iş ve faaliyetlerle ilgilidir. Bunlar büyüme, küçülme, durağan ve karma stratejiler olarak sınıflandırılabilir.

Yönetim düzeyi stratejileri ise adından da anlaşılacağı üzere üst yönetimin odaklandığı kurumsal stratejiler (çeşitlendirme ve çekilme), orta düzey yöneticilerin ilgilendiği rekabet stratejileri (maliyet liderliği, farklılaşma, odaklanma) ve alt düzey bölüm yöneticilerinin uyguladığı işlevsel stratejiler (üretim, pazarlama, insan kaynakları gibi) olarak sınıflandırılır. Dikkat edileceği üzere işletmede strateji nedir sorusu için çeşitli açılardan kategoriler oluşturulmaktadır.

  1. Stratejinin Uygulanması

Stratejiler ortaya konulup belirlendikten sonra ise stratejinin uygulanması aşaması gelir. Bu aşamada belirlenen strateji ile organizasyon yapısı, işletmenin içinde bulunduğu ve sahip olduğu sistemler, mevcut yönetim ve liderlik biçimleri, organizasyonda kabul görmüş paylaşılan değerler (kurum kültürü), firmanın sahip olduğu insan kaynakları ve yetenekler uyumlaştırılır. Ahenkli bir şekilde ve geribildirim de sağlayarak stratejiler uygulanır.

  1. Stratejik Kontrol

Son olarak ise mevcut stratejilerin amaçları gerçekleştirmede yeterli olup olmadığı eşzamanlı olarak kontrol edilir. Bu süreç bir döngü şeklinde devam eder ve gerekli görüldüğü takdirde her aşaması revize edilir.

Çok Parametreli Dünyada Stratejik Yönetimin Uygulanabilirliği Mümkün Mü?


Stratejik yönetimin tarihçesine kısaca baktığımızda; 1950’li yıllarda işletmeler sadece planlama yaparak faaliyetlerini sürdürürken, bunun yetmediği anlaşılıp daha uzak noktaların görülebilmesi amacıyla uzun dönemli planlar yapılmaya başlanmıştır. 1965’li yıllarda işletme bölümleri için yapılan planların yetersizliği fark edilip, organizasyonun bütününü kapsayan kurumsal planlar oluşturulmuştur. 1970’lere gelindiğinde ise bütün bu yapılanların firmaların başarı yolunda karşılaştıkları zorlukları gideremediği görülmüş ve gidilecek yönün de dâhil edildiği stratejik planlama dönemine girilmiştir. Sonraki yıllarda ise yapılan stratejik planların sonuçlarını değerlendirme ve geribildirimler yoluyla organizasyonların kendilerini yeniden biçimlendirme ihtiyacına binaen ilk stratejik yönetim uygulamaları icra edilmeye başlanmıştır. Bundan sonraki dönemlerde rekabet stratejisi, temel yetkinlikler stratejisi odaklı stratejiler belirlenmeye başlanmıştır.

Günümüzde çok fazla değişkenin yer alması ve işletmelerin değişkenlerden hızlı bir şekilde etkilenmesi ve onlara ayak uydurması diğer işletmeler ile rekabetin temelini oluşturmaktadır. Bu nedenle her işletme geleceğe yönelik planlamalar yapmaktadır. Fakat çok parametreli dünyada stratejilerin yapılması ve 5 yıl sonrasının beklenmesi kabul edilebilir midir? İşletmeler 5 – 10 yıl sonra zaman dilimlerini farklı düşünerek plan yapsalar bile değişen koşullar stratejik planların çalışmasını ne derece etkilemektedir?

Bu noktada çok parametreli dünyaya uyum ve stratejik planların çalışıp çalışmaması, işletmelerin değişkenleri anlamaya çalışmaları ve bu değişkenlere ayak uydurmaları ile ilgilidir. Dünyanın en beğenilen ve en çok konuşulan şirketi olan Google ilk kurulduğunda bir arama motoru olarak kurulmasına rağmen günümüzde geldiği noktada bir data merkezinin yanı sıra robot teknolojisi ve mobil cihazlar ile dünyayı değiştirmeye aday bir şirkettir. Örneğin yazılan yanlış bir cümleyi datasından çekerek “Bunu mu demek istedin” diye soran Google’ın uyguladığı strateji, gelecek planlarının yanı sıra değişime hızlı bir şekilde ayak uydurması ile ilgilidir. Bir diğer örnek olarak değişime direnen Motorola, Ericsson ve Nokia gibi şirketler sektöre ilk girdikleri zaman büyük bir yankı uyandırmışlardır. Şu an bu firmaların sektörde adını duymuyor olmamız stratejik plan yapmamaları ile değil planlarını değişime göre revize edemedikleri ve ayak uyduramadıkları ile ilgilidir.

Kurumunuzun daha iyi yönetilmesini sağlamak, karşılaştığınız zorlukları birlikte aşmak ve stratejik hedeflerinize ulaşmak amacıyla bizimle iletişime geçebilirsiniz. 

İnfoloji Yönetim Danışmanlığı

iletisim@infoloji.com